Ventilator คืออะไร สำคัญอย่างไรต่อระบบทางเดินหายใจ

Ventilator คือ อะไร สำคัญอย่างไรต่อระบบทางเดินหายใจ

อันตรายจากโรคที่เกี่ยวข้องกับระบบทางเดินหายใจ มีหลายรูปแบบ การนอนกรน ง่วงนอนตลอดเวลา โรคนอนไม่หลับ หรือภาวะหยุดหายใจขณะหลับ

NK Sleepcare ขอแนะนำบทความที่เกี่ยวข้อง

ทั้งหมดนี้ล้วนมีผลสัมพันธ์และเกี่ยวข้องกับระบบทางเดินหายใจทั้งสิ้น ในการรักษาและการวินิจฉัยของแพทย์จะมีเครื่องมือทางการแพทย์ ซึ่งส่วนใหญ่จะเรียกทับศัพท์ว่า Ventilator ซึ่งก็คือเครื่องมือแพทย์ที่เกี่ยวข้องกับระบบหายใจ และหลายคนอาจไม่คุ้นเคยกับคำศัพท์ วันนี้เราจะมาหาคำตอบว่า Ventilator คืออะไร และสำคัญอย่างไรต่อระบบทางเดินหายใจ

เครื่องช่วยหายใจ Ventilator ในโรงพยาบาล

Ventilator คืออะไร

Ventilator ก็คือ เครื่องช่วยหายใจ เป็นอุปกรณ์ที่ช่วยให้ผู้ป่วยที่ไม่สามารถหายใจได้เอง หายใจไม่มีประสิทธิภาพ หรือทางเดินหายใจไม่โล่ง กลับมาหายใจได้เป็นปกติอีกครั้ง หรือใช้กับคนป่วยที่ต้องได้รับการผ่าตัดและไม่สามารถหายใจด้วยตัวเองได้อย่างเต็มที่

การใช้ Ventilator จึงเป็นการช่วยประคับประคองให้ผู้ป่วยฟื้นตัวจนกว่าจะหายใจได้เอง ซึ่งเครื่องช่วยหายใจจะมีอยู่ 3 ประเภท ได้แก่

1) เครื่องช่วยหายใจชนิดแรงดันบวกต่อเนื่อง CPAP

เครื่องช่วยหายใจ CPAP (Continuous Positive Airway Pressure) หรือเครื่องช่วยหายใจชนิดธรรมดา ใช้ได้กับผู้ป่วยทุกวัย ข้อดีของเครื่องช่วยหายใจแบบนี้ก็คือ ใช้งานง่าย ไม่ซับซ้อน เคลื่อนย้ายสะดวก การทำงานของเครื่องสอดคล้องกับปอดของคนทั่วไป ระดับปริมาตรอากาศที่เข้าสู่ร่างกายผู้ป่วยจึงใกล้เคียงกับการหายใจของคนปกติ ทำให้ผู้ป่วยได้รับออกซิเจนอย่างเพียงพอ

เครื่องช่วยหายใจ CPAP นอกจากจะช่วยให้ผู้ป่วยได้รับออกซิเจนอย่างเพียงพอแล้ว ยังเป็นเครื่องมือแพทย์ที่ช่วยให้ผู้ที่นอนกรนและมีภาวะหยุดหายใจขณะหลับไม่ต้องรักษาด้วยการผ่าตัด เครื่องช่วยหายใจ CPAP ทำให้ผู้ป่วยสามารถนอนหลับอย่างเต็มตื่น ลดปัญหาอาการง่วงนอนตลอดเวลา และยังมีให้เลือกใช้ทั้งแบบธรรมดา และแบบออโต้

2) เครื่องช่วยหายใจชนิดแรงดันสองระดับ BiPAP (Bi-level Positive Airway Pressure)

เป็นเครื่องช่วยหายใจแบบเน้นใช้งานที่บ้าน เป็นเครื่องช่วยหายใจชนิดแรงดัน 2 ระดับ (BiPAP) สามารถตั้งให้ระดับแรงดันอากาศในจังหวะหายใจเข้าและหายใจออกมีค่าแตกต่างกัน ใช้สำหรับผู้ที่มีอาการนอนกรนหรือมีภาวะหยุดหายใจขณะหลับขั้นรุนแรง เนื่องจากสามารถกำหนดให้แรงดันตอนหายใจออกมีค่าต่ำๆได้ ทำให้หายใจออกได้ง่ายขึ้น

เครื่องช่วยหายใจ BiPAP สามารถใช้รักษาผู้ป่วยที่มีภาวะปอดอุดกั้นเรื้อรัง (COPD) ได้เป็นอย่างดีอีกด้วย (ดูราคาเครื่อง BiPAP แต่ละรุ่นได้ที่นี่)

3) เครื่องช่วยหายใจชนิดควมคุมด้วยปริมาตร Volume Controlled Ventilator

เป็นเครื่องช่วยหายใจขนาดใหญ่ มักใช้ในโรงพยาบาล เครื่องชนิดนี้จะมีโหมดการทำงานที่ซับซ้อนมากกว่า 2 แบบแรกมาก ใช้สำหรับผู้ป่วยโรคระบบทางเดินหายใจขั้นรุนแรง ที่อาจต้องใช้ท่อช่วยหายใจผ่านการเจาะคอ (Tracheostomy) รวมถึงผู้ป่วยที่ไม่สามารถหายใจด้วยตัวเองได้

เครื่องช่วยหายใจประเภทนี้ เป็นเครื่องช่วยหายใจที่ทำงานด้วยการควบคุมปริมาตรอากาศในปอดให้ได้ค่าตามที่ต้องการ (Volume controlled) ส่วนเครื่อง CPAP และ BiPAP นั้นจะทำงานด้วยการควบคุมแรงดันอากาศ (Pressure controlled)

เครื่องช่วยหายใจชนิดควมคุมด้วยปริมาตรนี้ มักมีความสามารถในการใช้งานร่วมกับการให้ออกซิเจนจากระบบท่อของโรงพยาบาล โดยเครื่องสามารถตรวจวัดและควบคุมระดับความเข้มข้นของออกซิเจนที่ผสมรวมกับอากาศที่ให้คนไข้หายใจได้

อ่านบทความเรื่อง เครื่องช่วยหายใจแต่ละประเภท อย่างละเอียดได้ที่นี่

 

ทำไมต้องใช้เครื่องช่วยหายใจ Ventilator

 

วัตถุประสงค์ของการใช้เครื่องช่วยหายใจ

เครื่องหายใจทั้ง 3 ประเภท เหมาะกับการใช้งานที่แตกต่างกัน แต่โดยภาพรวม Ventilator ก็คือ เครื่องช่วยหายใจที่เป็นอุปกรณ์ช่วยให้ผู้ป่วยและผู้ที่มีปัญหาเกี่ยวกับระบบทางเดินหายใจหรือนอนกรนที่อยู่ในขั้นรุนแรงและมีภาวะหยุดหายใจขณะหลับ ลดความรุนแรงหรือทำให้อาการเหล่านั้นหายไปได้

สำหรับทางการแพทย์วัตถุประสงค์ของการใช้เครื่องช่วยหายใจ (Ventilator ) มีวัตถุประสงค์หลักๆ ดังนี้

  • ช่วยให้ผู้ป่วยหรือผู้ที่มีปัญหาระบบทางเดินหายใจ ได้รับออกซิเจนอย่างเพียงพอ และกำจัดก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ออกจากร่างกายได้อย่างเหมาะสม
  • ช่วยให้ผู้ป่วยหายใจเป็นปกติ ในกรณีที่ได้รับยาสลบจากการผ่าตัด
  • ช่วยให้ผู้ป่วยหายใจเป็นปกติ ในกรณีที่มีอาการป่วยรุนแรง หรืออุบัติเหตุอันส่งผลต่อการหายใจ

 

ประโยชน์ของเครื่องช่วยหายใจ Ventilator

 

ประโยชน์ของเครื่องช่วยหายใจ

เครื่องช่วยหายใจเป็นอุปกรณ์ช่วยชีวิตที่มีประโยชน์อย่างมากต่อผู้ป่วยที่ไม่สามารถหายใจได้อย่างปกติ รวมทั้งช่วยแก้ไขปัญหาสุขภาพจากระบบทางเดินหาย และผู้ที่มีปัญหานอนกรนซึ่งอาการอยู่ในขั้นรุนแรงจนทำให้มีภาวะหยุดหายใจขณะหลับ ให้มีสุขภาพดีขึ้นได้ โดยข้อดีและประโยชน์ของเครื่องช่วยหายใจหลักๆ มีดังนี้

  • ช่วยให้ผู้ป่วยที่มีระบบทางเดินหายใจผิดปกติหายใจได้ดีขึ้น เพราะระบบการทำงานของเครื่องช่วยหายใจ (Ventilator ) ทำงานใกล้เคียงกับการหายใจของคนปกติ
  • ช่วยให้ผู้ป่วยหรือผู้ที่มีปัญหาต่อระบบทางเดินหายใจมีโอกาสกลับมาหายใจได้เป็นปกติ
  • ช่วยให้ผู้ป่วยหรือผู้ที่มีปัญหาสุขภาพ อย่างเช่นคนที่นอนกรน และมีภาวะหยุดหายใจขณะหลับ ได้รับออกซิเจนเพียงพอ
  • ช่วยส่งเสริมการรักษาและการฟื้นตัวของผู้ป่วย
  • ช่วยให้ผู้ที่มีปัญหาสุขภาพ เช่น เป็นโรคนอนไม่หลับจากการนอนกรน ทำให้คนที่มีอาการง่วงนอนตลอดเวลาจากปัญหาการนอนกรนทำให้พักผ่อนไม่เพียงพอเพราะต้องสะดุ้งตื่นบ่อยๆจากภาวะหยุดหายในขณะหลับ มีอาการดีขึ้น

ผู้ป่วยหรือผู้ที่มีปัญหานอนกรน หากมีภาวะหยุดหายใจขณะหลับ ซึ่งเครื่องช่วยหายใจ (Ventilator ) นี้นอกจากจะเป็นเครื่องมือที่ช่วยรักษาผู้ป่วยและผู้ที่มีปัญหานอนกรนแล้ว ยังเป็นเครื่องประเมินการหายใจด้วยว่าเกิดความผิดปกติขณะใช้เครื่องช่วยหายใจหรือไม่ ซึ่งจะทำให้เราสามารถทราบปัญหาและแก้ไขได้อย่างถูกต้อง ทำให้ปัญหาสุขภาพที่เกิดจากระบบทางเดินหายใจลดความรุนแรงของอาการลงได้

"แล้วจะรู้ได้อย่างไรว่า BiPAP รุ่นไหนเหมาะกับคนไข้มากที่สุด?" E-Book ฉบับนี้มีคำตอบ

E-Book เปรียบเทียบ BiPAP รุ่นต่างๆ

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *

5 × 5 =